Χώρος διαλόγου για τις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Σπουδές

Archive

Tag Archives: Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Σπουδές

books2

Η βιβλιοθήκη των Λεξικών και Θησαυρών για τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες στον ιστότοπο zotero.org που συντάχθηκε από την ερευνητική ομάδα DARIAH-GR της Ακαδημίας Αθηνών, αποτελεί μια ενδελεχή καταγραφή όλων των ελληνικών έντυπων λεξικών για τις ανθρωπιστικές και κοινωνικές επιστήμες, απαρχής της εκδοτικής δραστηριότητας στον ελλαδικό χώρο μέχρι σήμερα. Σκοπός αυτής της ηλεκτρονικής βιβλιοθήκης είναι να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο για τον ερευνητή και κάθε ενδιαφερόμενο που αναζητά λεξικογραφικές αναφορές στις ανθρωπιστικές επιστήμες. Έχουν καταγραφεί πάνω από 600 λεξικά, θησαυροί, λεξιλόγια, ορολογίες, που έχουν εκδοθεί στην ελληνική γλώσσα και έχουν ως θέμα τους τα γνωστικά αντικείμενα που εμπίπτουν ευρύτερα στον τομέα των ανθρωπιστικών και κοινωνικών επιστημών: ανθρωπολογία, αρχαιολογία, γλωσσολογία, θεατρολογία, θεολογία, ιστορία, καλές τέχνες, κοινωνιολογία, κοινωνικές επιστήμες, νομικά, παιδαγωγικά, φιλολογία, φιλοσοφία. (Δεν περιλαμβάνονται ερμηνευτικά λεξικά, γενικά εγκυκλοπαιδικά λεξικά, λεξικά τρέχουσας ορολογίας). Κάθε εγγραφή εμφανίζεται με όλες τις πληροφορίες που διατίθενται από τον κατάλογο της βιβλιοθήκης στην οποία εντοπίστηκε. Επίσης, κάθε εγγραφή συνοδεύεται με ενδεικτικές θεματικές «ετικέτες» (tags).

Διαβάστε περισσότερα

DoingDHImage

Έχοντας την επίγνωση ότι οι σκέψεις που σκοπεύω να μοιραστώ με τους αναγνώστες του blog δεν κομίζουν κάτι το νέο, εντούτοις επιχειρώ να συμβάλω ανοίγοντας στην καλύτερη περίπτωση μια συζήτηση, μέσω της οποίας –και με τη συνδρομή των συναδέλφων–, να αναδειχθούν οι ανάγκες της έρευνας στις ανθρωπιστικές επιστήμες και να προταθούν ιδέες που θα μπορούσαν να αναδείξουν ή και να θεραπεύσουν επί μέρους πτυχές του ζητήματος.

Χωρίς αμφιβολία, τα ψηφιακά εργαλεία προσφέρουν σήμερα πολύτιμη βοήθεια στον ερευνητή στην προσπάθειά του να συγκεντρώσει και να διαχειριστεί –έως ένα βαθμό– το υλικό που χρειάζεται για την έρευνά του. Ψηφιακές βιβλιογραφικές βάσεις δεδομένων, ηλεκτρονικές εκδόσεις επιστημονικών περιοδικών, πλήθος μητρώων που παρέχουν μεταδεδομένα ή πολλές φορές αυτούσιο το πρωτογενές υλικό σε ψηφιακή μορφή, οντολογίες και θησαυροί όρων, που διασφαλίζουν στοχευμένες αναζητήσεις στις μαρτυρίες προσφέρονται άμεσα στον ερευνητή και συμβάλλουν σημαντικά στην εξοικονόμηση πόρων αλλά και χρόνου στη διεξαγωγή της έρευνας.

Διαβάστε περισσότερα

tumblr_nsauj5EE051teojvko1_250

Καθώς η έρευνα και η αγορά εργασίας στον χώρο των Ανθρωπιστικών Σπουδών προσανατολίζονται προς ένα υβριδικό συνδυασμό γνώσης κάποιου επιστημονικού αντικειμένου με ψηφιακές δεξιότητες, πολλά είναι τα πανεπιστημιακά ιδρύματα του εξωτερικού που έχουν ήδη οργανώσει εξειδικευμένους κύκλους σπουδών, εφοδιάζοντας τους ενδιαφερόμενους με τις απαραίτητες ακαδημαϊκές περγαμηνές. Ας δούμε, λοιπόν, κάποια από τα διαθέσιμα ακαδημαϊκά προγράμματα αυτά, και όσοι πιστοί…

Διαβάστε περισσότερα
tumblr_inline_nllxa8QsRi1shmrwo_500

Πιστεύετε ακόμη πως η Αρχαιολογία είναι μόνο ανασκαφές, σκονισμένα ευρήματα, χειρόγραφοι κατάλογοι  τεκμηριώσεων, οργάνωση εκθέσεων σε μουσεία με προθήκες και κουρασμένοι επισκέπτες; Από τη χρήση προηγμένων υπολογιστικών εργαλείων για τη διαχείριση μεγάλου όγκου δεδομένων, την εφαρμογή εξειδικευμένων τεχνικών και εργαλείων γύρω από την αποκατάσταση κι αναπαράσταση αρχαιολογικών χώρων και ευρημάτων, μέχρι τα νέα μοντέλα δημόσιας και συμμετοχικής Αρχαιολογίας, ας ανακαλύψουμε μαζί τους τρόπους που οι ψηφιακές τεχνολογίες μας βοηθούν να ξαναδούμε το αρχαιολογικό παρελθόν.

Διαβάστε περισσότερα

Τα χειρόγραφα τεκμήρια, μαζί με τα βιβλία, είναι μεταξύ των βασικών πηγών έρευνας για πολλούς μελετητές από διάφορους κλάδους των Ανθρωπιστικών Σπουδών. Εκτός από επιστημονικούς κλάδους που ασχολούνται με ειδικούς τύπους τεκμηρίων, όπως η Παπυρολογία και η Εκδοτική, η πρόσβαση στις ποικίλες χειρόγραφες πρωτογενείς πηγές (πάπυροι, περγαμηνές και χαρτώα τεκμήρια, κ.ά.) και η εργασία με αυτές, διευκολύνεται από νέες ψηφιακές μεθόδους και εργαλεία.

Διαβάστε περισσότερα

Στη νέα ψηφιακή οικολογία της επιστημονικής έρευνας, δημοσίευσης κι επικοινωνίας, μια λέξη κατέχει κεντρική θέση: “ανοιχτό”. Πώς η κοινή επιθυμία για ανοικτή πρόσβαση στη γνώση και στην ερευνητική πληροφορία συνδέεται με την ανάγκη για ανοικτά δεδομένα, ανοιχτό λογισμικό καθώς και με τη χρήση ανοικτών προτύπων; Με αφορμή τη διεξαγωγή του συνεδρίου του ευρωπαϊκού προγράμματος RECODE(Policy RECommendations for Open Access to Research Data in Europe)αυτές τις ημέρες στο ΕΚΤ, ας δούμε ξανά ορισμένες όψεις αυτού του ανοιχτού οικοσυστήματος.

Διαβάστε περισσότερα

njrzivgu1n1shmrwo

Όλοι έχουμε στο μυαλό μας το διαδίκτυο ως μια τεράστια βιβλιοθήκη διαρκώς ανανεώσιμης γνώσης και πληροφορίας. Αν μέχρι τώρα έχουμε εκπαιδευτεί να διατηρούμε τη γνώση σε βιβλία, βιβλιοθήκες και αρχεία, με ποιον τρόπο διαφυλάσσουμε τα νέα, εξαρχής ψηφιακά, χνάρια της ανθρώπινης γνώσης κι εμπειρίας -το διαδιακτυακό περιεχόμενο; Τα τελευταία χρόνια, καθώς το διαδίκτυο αρχίζει να ωριμάζει, συνεχίζοντας να εμπλουτίζεται με ραγδαίους ρυθμούς, πληθαίνουν οι πιθανότητες αδρανοποίησης ιστοσελίδων ή/και ψηφιακού περιεχομένου. Έτσι, ιδιωτικές και θεσμικές πρωτοβουλίες κινητοποιούνται δυναμικά για τη διατήρηση της ψηφιακής μνήμης· διαφυλάσσοντας τα ίχνη του ψηφιακού παρόντος, εξασφαλίζουμε ιστορικά τεκμήρια για τον ιστορικό του μέλλοντος.

Διαβάστε περισσότερα

zbnxXHE1shmrwo

Η εκμάθηση κώδικα δεν αποτελεί προνόμιο μόνο των επαγγελματιών της πληροφορικής αλλά πλέον και ανάγκη των ερευνητών, που συνειδητοποιούν ότι η έρευνά τους μπορεί να ωφεληθεί από τη χρήση ψηφιακών εργαλείων. Αν σκέφτεστε, λοιπόν, να εξοικειωθείτε με τον προγραμματισμό, προτείνουμε να ξεκινήσετε από τους κώδικες HTML και XML, καθώς είναι αξιοποιήσιμοι (και) από την κοινότητα των ανθρωπιστικών επιστημών. Μια από τις βασικές πλατφόρμες εκμάθησης είναι το W3schools,  που παρέχει DIY μαθήματα σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο. Άλλες πρωτοβουλίες, όπως ταCodecacademy και Codeschool εμπλουτίζουν τα tutorials με videos και screencasts, ενώ η οργάνωση Code απευθύνεται σε παιδία, μαθαίνοντάς τους κώδικα με έναν διασκεδαστικό, “gamification” τρόπο!

Διαβάστε περισσότερα

Φωτογραφίες από το μέτωπο του πολέμου, καρτ-ποστάλ και γράμματα, οπτικοακουστικό υλικό, έγγραφα και προσωπικά ημερολόγια στρατιωτών, οικογενειακά αναμνηστικά και άλλα αντικείμενα, όλα μαζί, ανασυνθέτουν και εξιστορούν τον “Μεγάλο Πόλεμο”. Το Europeana 1914-1918 αποτελεί τη μεγαλύτερη ψηφιακή συλλογή για τον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο, συγκεντρώνοντας τεκμήρια από διαφορετικές πηγές από ολόκληρο τον κόσμο-συνδράμοντας στον ευρωπαϊκό εορτασμό της εκατοντοετηρίδας της έναρξης του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Διαβάστε περισσότερα

njrz5wATfs1shmrwo

Από τη Bιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας και της Περγάμου μέχρι τον εγκυκλοπαιδιστή του Διαφωτισμού Ντιντερό, τον Paul Otlet με το έργο του «Traité de documentation» (1934) και την ίδρυση, από τον ίδιο, του ιδρύματοςMundaneum αυτό που ενώνει όλες τις παραπάνω προσπάθειες είναι η συγκέντρωση, οργάνωση και διαχείριση του συνόλου της ανθρώπινης γνώσης. Αλήθεια, σήμερα πώς οργανώνεται η γνώση και ποια εγκυκλοπαίδεια σας έρχεται πρώτη στο μυαλό;

Διαβάστε περισσότερα

22eb0345-23f2-4e46-889c-1b3199e2b741Με ποιον τρόπο επαγγελματίες από τον χώρο των ανθρωπιστικὠν σπουδών επικοινωνούν τους πειραματισμούς και τις ιδέες τους γύρω από τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών στην ερευνητική τους πρακτική; Εδώ και αρκετά χρόνια, επιστήμονες που χρησιμοποιούν καινοτόμες ψηφιακές εφαρμογές στα ερευνητικά τους πεδία έχουν συγκροτήσει δυναμικές διαδικτυακές κοινότητες που προωθούν κι ενισχύουν τη συνεργασία και τη δημιουργικότητα.

Διαβάστε περισσότερα

4dd40ead-179a-49e9-be7a-a6517637c36f

Στην εποχή των ψηφιακών βιβλίων και των apps τι ρόλο μπορεί να παίζουν οι εθνικές βιβλιοθήκες; Με ποιους τρόπους ο πλούτος που κρύβεται στα επιβλητικά -συνήθως- αυτά κτίρια των εθνικών βιβλιοθηκών επικοινωνεί σήμερα με το ψηφιακά προσανατολισμένο κοινό; Βλέποντας ορισμένα παραδείγματα της ψηφιακής ζωής των εθνικών βιβλιοθηκών, περιμένουμε με ενθουσιώδη αγωνία την Νέα Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος να μας εντυπωσιάσει και να μας κατακτήσει.

Διαβάστε περισσότερα

e4ee36e2-d361-4400-a57c-dcce2b5c61bd

Το 2006 στο περιοδικό τεχνολογίας  Wired ένας περίεργος όρος έκανε την πρώτη του εμφάνιση: “Crowdsourcing”.  Ο υβριδικός αυτός όρος (crowd=πλήθος και outsourcing=εξωτερική ανάθεση εργασιών)  που στα ελληνικά μεταφράζεται ως “πληθοπορισμός”, χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει τη διαδικτυακή πρακτική κατά την οποία προτείνεται -συνήθως από έναν φορέα- σε μία ομάδα ατόμων με ετερόκλητες γνώσεις να αναλάβει εθελοντικά μια εργασία, η οποία μπορεί να ποικίλλει σε πολυπλοκότητα και στο βαθμό προσφοράς των συμμετεχόντων σε προσωπική εργασία, χρήματα, γνώση ή εμπειρία.Παράλληλα με την τελειοποίηση των τεχνικών ψηφιοποίησης, αποθήκευσης και πρόσβασης σε ψηφιακά τεκμήρια και την ταχύτατη εξοικείωση του κοινού με τις ψηφιακές τεχνολογίες, ο πληθοπορισμός εξελίχθηκε από τάση σε κανόνα, καθώς προάγει την αξιοποίηση των δεξιοτήτων και της εμπειρίας του κοινού και ένα νέο συνεργατικό ήθος που αποσκοπεί όχι τόσο στη μείωση του κόστους, όσο στη δημοκρατικοποίηση της γνώσης.

Διαβάστε περισσότερα

c26925ab-6be7-48e8-8400-d3e60d605268

Κάθε Σεπτέμβριο στην αρχή της ακαδημαϊκής χρονιάς, όλοι ξεκινάμε νέες εξερευνήσεις γνώσης. Αλήθεια, τι λέτε φέτος να εμπλουτίσουμε την έρευνά μας με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων και μεθόδων; Ποια είναι αυτά τα εργαλεία, ποιος κρύβεται πίσω από αυτά και πώς εξοικειωνόμαστε όλοι εμείς εντάσσοντάς τα στην ερευνητική μας πρακτική; Απαιτείται όντως να έχει κανείς εξειδικευμένες γνώσεις και δεξιότητες, ή μήπως ο πειραματισμός κι η επιμονή είναι αυτά που μετράνε και μας ανταμείβουν;

Διαβάστε περισσότερα

tumblr_inline_nfazqsivIE1shmrwo

Καθώς το καλοκαίρι είναι προ των πυλών και όλοι οργανώνουμε μικρά ή μεγαλύτερα ταξίδια, το t®ip αυτής της Παρασκευής ολοκληρώνει τον πρώτο του ετήσιο κύκλο, προτείνοντας ξεχωριστές DH αποδράσεις για το καλοκαιρινό σας πρόγραμμα. Με εξειδικευμένα σεμινάρια, summer schools και συνέδρια το καλοκαίρι φέτος προβλέπεται μεγάλο και …DH !!!

Διαβάστε περισσότερα

tumblr_inline_n73ta7P24r1shmrwo

Αν ένας από τους πιο προφανείς τρόπους για να συσταθεί ένα επιστημονικό πεδίο είναι να συντάξει ένα ικανό σώμα βιβλιογραφίας γύρω απο την ίδια του την ταυτότητα, αξίζει να δούμε πώς αυτό επιχειρήθηκε στην περίπτωση των Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Σπουδών. Ποια είναι τα top 5 βιβλία τα οποία κάποιος που θέλει να γνωρίσει τον κλάδο πρέπει να (έχει) διαβάσει;

Διαβάστε περισσότερα

u5vECqv1shmrwo

Τι διαστάσεις αποκτά ένα κείμενο, η έννοια της ανάγνωσης ή μια βιβλιοθήκη στο ψηφιακό περιβάλλον; Πώς αυτές οι τόσο παλιές και τόσο ασφαλείς πολιτισμικές σταθερές  μεταβάλλονται με τη χρήση υπολογιστικών μέσων και μεθόδων; Στο πλαίσιο του “ψηφιακού παραδείγματος”, όλο και περισσότεροι επιστήμονες και ερευνητές πειραματίζονται με νέους τρόπους ανάγνωσης και εμπλουτισμού κειμένων, αλλά κυρίως αποθήκευσης, πρόσβασης και διαχείρισής τους.

Διαβάστε περισσότερα

of5sIL1shmrwo

Ενόψει της αυριανής (30/5/2014) συνάντησης εργασίας “Humanities Goes Digital in Greece”, το t®ip αυτής της εβδομάδας “βγαίνει στον αέρα” σήμερα Πέμπτη. To workshop, που πραγματοποιείται στην αίθουσα De Chirico της ΑΣΚΤ, τελεί υπό την αιγίδα της European Association of Digital Humanities (EADH). Η EADH εκπροσωπεί και προφέρει δυνατότητες επικοινωνίας σε φορείς και πρόσωπα από όλους τους τομείς των ανθρωπιστικών επιστημών (πολιτισμικές σπουδές, ιστορία, γλωσσολογία, μουσικολογία κλπ) που εφαρμόζουν, αναπτύσσουν και ερευνούν μεθόδους και τεχνολογίες των DH. Yποστηρίζει, επίσης, το σχηματισμό ομάδων εργασίας με κοινό προσανατολισμό την ανάπτυξη του κλάδου των DH στην Ευρώπη.

Διαβάστε περισσότερα

gjja2PDK1shmrwo

Η έκδοση ενός άρθρου σε ένα περιοδικό ή ενός βιβλίου είναι το αποτέλεσμα χρόνιων μελετών ενός ερευνητή. Η δυναμική της ανταπόκρισης που θα έχει στην ευρύτερη ακαδημαϊκή κοινότητα εξαρτάται, εκτός από το περιεχόμενο του κειμένου, και από τον τρόπο διάχυσής του. Επιπλέον, η πρόσβαση σε επιστημονικό υλικό αποτελεί σημαντικό ζήτημα στην ερευνητική παραγωγική διαδικασία. Στο διαδίκτυο απαντώνται portals με εργαλεία που βοηθούν το μελετητή να κάνει γνωστό το έργο του σε περισσότερο κόσμο και αντίστοιχα να πληροφορηθεί για τη δουλειά άλλων.

Διαβάστε περισσότερα

sdUge1shmrwo

Σε ένα σύγχρονο περιβάλλον, συνεχώς μεταβαλλόμενο και προσανατολισμένο στις νέες τεχνολογίες, οι πολιτισμικοί οργανισμοί όπως τα μουσεία, καλούνται να υιοθετήσουν νέες στρατηγικές που βασίζονται στην ψηφιακή τεχνολογία, στοχεύοντας στην προβολή της δραστηριότητας και των συλλογών των εκθεμάτων τους, την ενημέρωση του κοινού, την προσέλκυση επισκεπτών, καθώς και την ενεργοποίηση της συμμετοχής της κοινότητας στην ανάπτυξη νέων δράσεων. Από το 1977 το ICOM (Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων) έχει καθιερώσει την Διεθνή Ημέρα Μουσείων σε μία προσπάθεια να αναδείξει τον ρόλο των μουσείων στη σύγχρονη κοινωνία. Με αφορμή την ημέρα αυτή, που εορτάζεται παγκοσμίως στις 18 Μαίου, θα παρουσιάσουμε σε αυτό το dh t®ip κάποια ενδιαφέροντα παραδείγματα ψηφιακών μουσειακών πρακτικών.

Διαβάστε περισσότερα