Χώρος διαλόγου για τις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Σπουδές

Η Ψηφιακή Ιστορία της Τέχνης, δηλαδή ο κλάδος της Ιστορίας της Τέχνης που βασίζεται στην χρήση και αξιοποίηση των νέων εργαλείων της ψηφιακής τεχνολογίας, μετρά αισίως μια εικοσαετία ζωής τείνοντας μάλιστα τα τελευταία χρόνια να αυτονομηθεί από τον κορμό της παραδοσιακής Ιστορίας της Τέχνης και να καθιερωθεί θεσμικά (εντός των πανεπιστημιακών και ερευνητικών ιδρυμάτων) ως διακριτό ερευνητικό πεδίο. Αν μέχρι πρόσφατα η επαφή της Ιστορία της Τέχνης με την ψηφιακή τεχνολογία αφορούσε κατά κύριο λόγο το επίπεδο της συλλογής, ψηφιοποίησης και ταξινόμησης εικόνων αλλά και κειμενικών τεκμηρίων μέσω της συγκρότησης ειδικών βάσεων δεδομένων καλλιτεχνικού περιεχομένου, σήμερα αυτή η συνύπαρξη τείνει να γίνει πιο δυναμική με την ψηφιακή τεχνολογία να έχει πλέον διεισδύσει στον ίδιο τον ερευνητικό πυρήνα της Ιστορίας της Τέχνης ανοίγοντας χώρο σε νέες μεθοδολογικές προσεγγίσεις.

Διαβάστε περισσότερα

Οι διαδικτυακές θεματικές πύλες είναι τόσο διαδεδομένες, ώστε να διεκδικούν πλέον την εδραίωσή τους ως ένα νέο genre ιστορικής αφήγησης στον χώρο των Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών. Αξιοποιώντας ένα ευρύ πλήθος ψηφιοποιημένων πηγών, που εκτίθενται τόσο για τεκμηρίωση όσο και για περαιτέρω έρευνα, οι θεματικές πύλες επικεντρώνονται σε ένα συγκεκριμένο θέμα, παρουσιάζοντας πολλαπλές πτυχές του και εμπλουτίζοντας τη θεωρητική συζήτηση γύρω από το αναδυόμενο πεδίο της Ψηφιακής Ιστορίας. Παράλληλα, επιχειρούν να αναδείξουν τις πρωτογενείς πηγές που χρησιμοποιούν, εκθέτοντας τα τεκμήρια του συνήθως πολυσχιδούς αρχειακού υλικού είτε μεμονωμένα είτε αλληλοσχετιζόμενα, προβάλλοντας εν τέλει μια νέα αφήγηση επί του θέματος.

Διαβάστε περισσότερα

Υπάρχει ένα εργαλείο που μπορεί να με οδηγήσει μέσα από υπάρχοντα παραδείγματα, στην υιοθέτηση της πιο ενδεδειγμένης ροής εργασίας και των κατάλληλων εργαλείων, έτσι ώστε το ερευνητικό μου έργο να είναι προσβάσιμο και επαναχρησιμοποιήσιμο;

Την απάντηση στο ερώτημα αυτό των ερευνητών έρχεται να καλύψει το Standardization Survival Kit (SSK) ένα ανοιχτό εργαλείο που υποστηρίζει την έρευνα στις Ανθρωπιστικές Επιστήμες και στις Τέχνες σε ψηφιακό περιβάλλον, παρέχοντας πρόσβαση σε πρότυπα και βέλτιστες πρακτικές κατά τρόπο ουσιαστικό με τη χρησιμοποίηση ερευνητικών σεναρίων που καλύπτουν όλους τους τομείς των Ανθρωπιστικών Επιστημών, όπως φιλολογία, ιστορία, κοινωνικές επιστήμες, αρχαιολογία κ.ά.

Διαβάστε περισσότερα
Ανακαλύπτοντας θησαυρούς στο διαδίκτυο

Άφθονες είναι πλέον οι δυνατότητες που προσφέρονται διαδικτυακά για την εύκολη αναζήτηση και τον εντοπισμό του πρωτογενούς υλικού ενός νομισματολόγου. Αρχινώντας από βάσεις δεδομένων ερευνητικών ιδρυμάτων, μουσείων και πανεπιστημίων, μέχρι ιστότοπους μεγάλων οίκων δημοπρασιών του εξωτερικού, τα μέλη της ερευνητικής κοινότητας της Νομισματικής έχουν πλέον στη διάθεσή τους, στην οθόνη του υπολογιστή τους και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, το υλικό για το ερευνητικό τους έργο. Πληροφορίες για άλλοτε δυσπρόσιτα νομίσματα, που βρίσκονται στο πλέον μακρινό μουσείο του εξωτερικού ή σε κάποια δημοπρασία για να καταλήξουν στα χέρια ενός συλλέκτη, φτάνουν σήμερα στον ερευνητή μέσω μιας απλής ή και σύνθετης στα ζητούμενά της αναζήτησης σε διαδικτυακές βάσεις δεδομένων ανοικτής πρόσβασης. Παρακάτω, ακολουθεί μια ενδεικτική μόνο παρουσίαση σχετικών ιστότοπων, η οποία σε καμία περίπτωση δεν εξαντλεί το πλήθος τους.

Διαβάστε περισσότερα

Στις 29 Μαρτίου 2019, μετά από πρόσκληση του προτύπου λυκείου της Ευαγγελικής Σχολής Σμύρνης, ο Γιώργος Τζεδόπουλος, μέλος της ομάδας ΔΥΑΣ της Ακαδημίας Αθηνών, πραγματοποίησε παρουσίαση για τις Ανθρωπιστικές Ψηφιακές Επιστήμες και την ανάπτυξη κριτικής σκέψης στο ψηφιακό περιβάλλον, καθώς και για τις έννοιες της τεκμηρίωσης και των μεταδεδομένων, σε μια ομάδα μαθητών της Α΄ Λυκείου που έχει αναλάβει την οργάνωση της βιβλιοθήκης του σχολείου υπό την επίβλεψη της καθηγήτριας Ευαγγελίας Καρίμαλη. Παράλληλα με την ενδιαφέρουσα και ζωντανή συζήτηση με τα παιδιά και με τις καθηγήτριες Ευαγγελία Καρίμαλη και Καλυψώ Λάζου, έγινε συνάντηση με τον διευθυντή του λυκείου Χρήστο Φανίδη και τον υποδιευθυντή Σωτήρη Χασάπη, κατά την οποία η διοίκηση του σχολείου ενημερώθηκε για το έργο ΑΠΟΛΛΩΝΙΣ και για τις δράσεις υποστήριξης ψηφιακών υποδομών και δικτύωσης που περιλαμβάνει.

Πώς να μη διαβάσεις ένα μυθιστόρημα. Η «εξ αποστάσεως ανάγνωση» (distant reading)
Μπορεί να αναλύσει κανείς λογοτεχνικά κείμενα χωρίς καν να τα διαβάσει; Να οδηγηθεί σε συμπεράσματα που αφορούν αφηγηματικές δομές και λογοτεχνικά μοτίβα χωρίς να καταφύγει στην παραδοσιακή μέθοδο της εκ του σύνεγγυς ανάγνωσης (close reading); Ναι, απαντά ο Franco Moretti, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, εισηγητής της μεθόδου της μη ανάγνωσης ή εξ αποστάσεως ανάγνωσης (distant reading). Η εν λόγω μέθοδος, η οποία προϋποθέτει τη χρήση αλγορίθμων, στατιστικών εργαλείων και προγραμμάτων, αναπτύσσει ποσοτικές μεθόδους για να διαχειριστεί μεγάλο όγκο δεδομένων που παρέχεται από ψηφιοποιημένα λογοτεχνικά έργα, αποτυπώνοντας τα αποτελέσματα υπό μορφή γραφημάτων και δέντρων. Η εξ αποστάσεως ανάγνωση έχει τη δυνατότητα να αποκαλύψει μοτίβα και αφηγηματικές τάσεις σε σώματα λογοτεχνικών κειμένων που δεν μπορεί να εντοπίσει η ανάγνωση η οποία επικεντρώνεται αποκλειστικά στη λέξη προς λέξη ανάγνωση του κειμένου.

Διαβάστε περισσότερα